Αρχική > Ιερά Μυστήρια

Τα ιερά Μυστήρια της Εκκλησίας μας

Τα Μυστήρια είναι εκείνες οι ιερές τελετές της Εκκλησίας μας, που αποτελούν αισθητά σημεία της θείας χάρης, μεταδίδουν στους πιστούς την ουράνια ευλογία, χαράσσουν βαθειά στο εσωτερικό των χριστιανών σωτηριώδεις συνέπειες, αναμορφώνουν ψυχικά τον άνθρωπο, τον μεταμορφώνουν σε καινή κτίση. Τα ιερά Μυστήρια είναι θεοσύστατα, δηλαδή τα συνέστησε ο ίδιος ο Χριστός. Η συνειδητή συμμετοχή όλων μας σε αυτά είναι απαραίτητη για την ένωσή μας με τον Θεό και τη σωτηρία μας.

Η σημασία των ιερών Μυστηρίων

Τα μυστήρια είναι ιερές τελετές της Εκκλησίας μας, που ιδρύθηκαν από τον ίδιο τον Χριστό. Παρέχουν στους πιστούς τη θεία χάρη και αποσκοπούν στην ευλογία ολόκληρης της ψυχοσωματικής υπόστασης του ανθρώπου. Τα ιερά μυστήρια είναι επτά:

  1. Το βάπτισμα ενσωματώνει το βαπτισθέντα στο σώμα της Εκκλησίας.
  2. Το χρίσμα σφραγίζει με τα χαρίσματα του Αγ. Πνεύματος τη νέα πνευματική ζωή που άρχισε με το βάπτισμα.
  3. Η μετάνοια – εξομολόγηση αποκαθιστά την πνευματική υγεία της ψυχής, την οποία χάνει ο άνθρωπος με την αμαρτία.
  4. Η θεία ευχαριστία τρέφει με το Σώμα και το Αίμα του Χριστού τα μέλη της Εκκλησίας, τα ενώνει εσωτερικά με τη θεότητα και τα θεοποιεί.
  5. Η ιεροσύνη παρέχει με τη χειροτονία τους λειτουργούς της Εκκλησίας.
  6. Ο γάμος δημιουργεί, ευλογεί και αγιάζει τη χριστιανική οικογένεια.
  7. Το ευχέλαιο παρέχει τη σωματική ίαση στα ασθενούντα μέλη της Εκκλησίας, αλλά και την πνευματική τους υγεία με την άφεση των αμαρτιών.

Υπάρχουν ιερά Μυστήρια της Εκκλησίας μας που είναι υποχρεωτικά για όλους τους πιστούς. Αυτά είναι το Βάπτισμα, το Χρίσμα, η Εξομολόγηση και η Θεία Ευχαριστία. Υπάρχουν και εκείνα που δεν είναι υποχρεωτικά για όλους τους πιστούς. Αυτά είναι ο Γάμος, η Ιερωσύνη και το Ευχέλαιο.

Άλλα Μυστήρια της Εκκλησίας μας τελούνται μόνο μία φορά στον πιστό, και συγκεκριμένα το Βάπτισμα, το Χρίσμα και η Ιεροσύνη. Άλλα είναι επαναλαμβανόμενα στη ζωή του πιστού, και συγκεκριμένα η Εξομολόγηση, η Θεία Ευχαριστία και το Ευχέλαιο. Ο Γάμος είναι μη επαναλαμβανόμενο Μυστήριο, η Ορθόδοξη Εκκλησία μας ευλογεί την τέλεση ενός Γάμου και φιλανθρώπως επιτρέπει τη σύναψη δύο ακόμη.

  • Το Βάπτισμα
  • Το Χρίσμα
  • Η Εξομολόγηση
  • Η Θεία Ευχαριστία
  • Ο Γάμος
  • Το Ευχέλαιο
  • Η Ιερωσύνη
  • Οι προβαπτισματικές Ευχές της Εκκλησίας

Οι θεοσύστατες αυτές τελετές ονομάστηκαν μυστήρια για δύο λόγους. Πρώτον διότι, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, «έτερα ορώμεν και έτερα πιστεύομεν», δηλ. η Θεία Χάρη που μεταδίδουν είναι πραγματική, αλλά πνευματική, αόρατη στις φυσικές αισθήσεις. Δεύτερον, διότι δεν επιτρεπόταν να τα παρακολουθούν οι μη πιστοι ή οι ειδωλολάτρες, αλλά μόνον οί πιστοί. Τα αγία Μυστήρια της πίστεως δεν πρέπει να δίδονται σε ανθρώπους που ζουν βίο ασεβή, που τα χλευάζουν ή μπορεί να τα καταπατήσουν (Ματθ. ζ’, 6). Καί φυσικά τα Μυστήρια της Εκκλησίας μας είναι τελείως διάφορα από τα αρχαία ειδωλολατρικά μυστήρια ή από τα «μυστήρια» που υπάρχουν σε σύγχρονες θρησκείες ή αιρέσεις.

Όλα τα Μυστήρια μεταδίδουν τη μία Θεία Χάρη, το καθένα με ειδική τελετή και είναι αναγκαία για τη σωτηρία μας. Παρέχουν στους πιστούς τη θεία χάρη και αποσκοπούν στην ευλογία ολόκληρης της ψυχοσωματικής υπόστασης του ανθρώπου. Είναι τα φανερά σημεία δια μέσου των οποίων μεταδίδεται στον άνθρωπο η ευλογία του Αγίου Πνεύματος. Όλα τα Μυστήρια συνδέονται στενά με το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας.

Για να είναι έγκυρο και «κανονικό» ένα Μυστήριο, σύμφωνα με την Αποστολική παράδοση, είναι αναγκαία τα έξης στοιχεία:

  1. Ο «κανονικά» χειροτονημένος τελετουργός (Ιερέας ή Επίσκοπος).
  2. Τα αισθητά σημεία, δηλ.η ύλη του Μυστηρίου, που ποικίλλει ανάλογα με το Μυστήριο.
  3. Η ειδική Ιερολογία, δηλ. τα ειδικά για το καθένα Μυστήριο λόγια.

Δικαιολογητικά για Βάπτιση

Ένα μήνα τουλάχιστον πριν τη Βάπτιση να προσκομίσουν στον Ιερέα, την Ληξιαρχική Πράξη γέννησης του παιδιού και τις δικές τους Αστυνομικές Ταυτότητες ή Διαβατήρια.

Τα παραπάνω δικαιολογητικά προσκομίζονται μόνο από τους γονείς και όχι από τρίτο άτομο.

Ο Ιερέας που τέλεσε το Μυστήριο εκδίδει την Δήλωση Βαπτίσεως.

Η Δήλωση Βαπτίσεως κατατίθεται, εντός εβδομάδος στο Ληξιαρχείο του Δήμου.

Ανάδοχος του παιδιού δεν μπορεί να γίνει αλλόδοξος ή αλλόθρησκος, αλλά και Ορθόδοξος ο οποίος έχει τελέσει μόνο πολιτικό γάμο.

Τέκνα προερχόμενα από γονείς που έχουν τελέσει μόνο πολιτικό γάμο, βαπτίζονται κανονικά.

- Σε περίπτωση που με δικαστική απόφαση, την επιμέλεια του παιδιού έχει ο ένας γονέας, για την τέλεση του Μυστηρίου και την Ονοματοδοσία απαιτείται συγκατάθεση και υπογραφή και του ετέρου γονέα ή Υπεύθυνη Δήλωση.

-Σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων, για το Βάπτισμα ή την Ονοματοδοσία απαιτείται Δικαστική απόφαση.

- Σε περίπτωση απουσίας του ενός γονέως λόγω εύλογου κωλύματος, τότε ο Εφημέριος μπορεί να προχωρήσει στην τέλεση του Βαπτίσματος, εφόσον εκ μέρους του απόντος γονέως υποβληθεί είτε βεβαίωση ενώπιον συμβολαιογράφου είτε υπεύθυνη δήλωση με το γνήσιο της υπογραφής θεωρημένο, ότι συγκατατίθεται για την Βάπτιση του τέκνου κατά το Ορθόδοξο Δόγμα και με το συγκεκριμένο όνομα.

- Σε περίπτωση άγαμης μητέρας, επειδή αυτή ασκεί μόνη της τη γονική μέριμνα, ο Εφημέριος μπορεί να τελέσει την Βάπτιση και να δώσει όνομα, εφόσον η άγαμη μητέρα συμπληρώσει Υπεύθυνη Δήλωση του Ν.1599/86 στην οποία θα δηλώνει υπευθύνως ότι ασκεί αποκλειστικώς τη γονική μέριμνα επί του ανηλίκου τέκνου της, ότι δε υφίσταται δικαστική απόφαση, η οποία να απονέμει δικαίωμα ασκήσεως γονικής μέριμνας και στον πατέρα του ανήλικου τέκνου και τέλος ότι επιθυμεί το ανήλικο τέκνο της να βαπτισθεί κατά το Ορθόδοξο Δόγμα και να λάβει συγκεκριμένο όνομα.

Για την προσέλευση στην Ορθόδοξη Εκκλησία ΕΤΕΡΟΔΟΞΩΝ και ΑΛΛΟΘΡΗΣΚΩΝ

Α΄ ΝΗΠΙΑ

1. Ετερόδοξοι ή Αλλόθρησκοι γονείς, υποβάλλουν σχετική αίτηση-Υπεύθυνη Δήλωση, στον Εφημέριο της Ενορίας της κατοικίας τους στην οποία αναφέρουν ότι επιθυμούν το νήπιό τους να βαπτισθεί.

2. Σε περίπτωση που ο ένας μόνο γονέας επιθυμεί την Βάπτιση, απαιτείται Δικαστική απόφαση.

3. Υποχρεωτικά πρέπει να υπάρχει Ορθόδοξος Ανάδοχος ο οποίος και θα αναλάβει την Κατήχηση του ανηλίκου.

Β΄ ΕΝΗΛΙΚΕΣ

1. Ο ετερόδοξος ή αλλόθρησκος συμπληρώνει Αίτηση Βαπτίσεως, στην οποία καταγράφει όλα τα προσωπικά στοιχεία του (όνομα, διεύθυνση, θρήσκευμα, χώρα προέλευσης κλπ.) στην οποία αναφέρει ότι επιθυμεί να γίνει, Χριστιανός Ορθόδοξος αβίαστα και ελεύθερα και την οποία υποβάλλει στον ενοριακό Ναό, της περιοχής κατοικίας του.

2. Ο Εφημέριος διαβιβάζει την Αίτηση στην Ι. Μητρόπολη, δηλώνοντας, ότι ο Αιτών επιθυμεί να ενταχθεί στην Ορθόδοξη Εκκλησία, και εισηγείται να Κατηχηθεί και να Βαπτισθεί.

3. Η Μητρόπολη εγκρίνει την Αίτηση και καθορίζει τον Κατηχητή.

4. Ο Κατηχητής καθορίζει τον χρόνο της Κατήχησης και ο Εφημέριος της ενορίας την Βάπτιση.

5. Μετά την τέλεση της Βάπτισης ο Νεοφώτιστος καταθέτει τη Βεβαίωση Βαπτίσεως-Κατηχήσεως στο Ληξιαρχείο του Δήμου, όπου είναι εγγεγραμμένος.

Δικαιολογητικά για γάμο

Ὅταν καί οἱ δύο Μελλόνυμφοι διαμένουν στήν ἴδια Ἐνορία, γιά χρονικό διάστημα πλέον τοῦ ἑνός χρόνου, στό Ναό τῆς ὁποίας, θά τελεσθεῖ ὁ Γάμος, γιά νά ἐκδοθεῖ ἡ Ἄδεια Γάμου ἀπαιτοῦνται:

Προαναγγελία Γάμου. Δημοσιεύεται σέ Ἐφημερίδα η ὁποία προσκομμίζεται στό Ναό.

Παράβολο χαρτοσήμου 15€ γιά Γάμο. Προμηθεύεται ἀπό Δημόσιο Ταμεῖο (ΔΟΥ).

Παρουσία τῶν Μελλονύμφων, μέ τίς ἀστυνομικές τους ταυτότητες, γιά τήν συμπλήρωση τῶν δικαιολογητικῶν, σέ ἡμέρα καί ὥρα, πού θά ἔχουν προκαθορίσει μέ τόν Ἐφημέριο.

Πιστοποιητικό Ἀγαμίας καί ἀσχέτου συγγενείας, γιά τόν καθένα ἀπό τούς μελλονύμφους. Ἐκδίδεται ἀπό τόν Ἐφημέριο.

Γιά τήν ἔκδοσή του χρειάζονται:

Παρουσία δύο ἐνήλικων Μαρτύρων, μέ τίς Ἀστυνομικές τους ταυτότητες.

Δύο Δηλώσεις τοῦ Ν.1599/1986 (πού ἀντικατέστησε τό Ν.105) περί τῆς κατοικίας καί τῆς ἀγαμίας τῶν Μελλονύμφων. Τά ἔντυπα προμηθεύονται ἀπό τήν ΔΟΥ ἤ ἄλλο κατάστημα (λ.χ. Περίπτερο). Συμπληρώνονται παρουσίᾳ τοῦ Ἐφημερίου καί ὑπογράφονται ἀπό τόν κάθε Μελλόνυμφο.

Κληρικόσημο τῶν 0,45€ γιά τό κάθε Πιστοποιητικό. Διατίθεται ἀπό τόν Ἐφημέριο.

Εἰδικές περιπτώσεις:

Σέ περίπτωση διαζευγμένου. Κατατίθεται τό Διαζευκτήριο, μέ τήν ἔνδειξη «ΔΙΑ ΓΑΜΟ» (λευκοῦ χρώματος), τό ὁποῖο ἐκδίδει ἡ Ἱερά Μητρόπολη, ὅπου αὐτός τελέσθηκε. Σέ περίπτωση διαλυθέντος Πολιτικοῦ Γάμου κατατίθεται ἡ ληξιαρχική πράξη τοῦ Γάμου μέ τό ἀμετάκλητον τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως πού λύει τόν γάμον αὐτόν. Ἐκδίδεται ἀπό τό Ληξιαρχεῖο τοῦ Δήμου.

Σέ περίπτωση χηρείας. Κατατίθεται Ληξιαρχική Πράξη θανάτου καί βεβαίωση τοῦ βαθμοῦ Γάμου (Α” ἤ Β’), ἀπό τήν Ἐνορία ἤ τή Μητρόπολη, ἤ Ληξιαρχική Πράξη προηγούμενου Γάμου, θρησκευτικοῦ ἤ πολιτικοῦ.

Σέ περίπτωση πού ὁ ἕνας τῶν Μελλονύμφων κατοικεῖ σέ ἄλλη Ἐνορία, τό Πιστοποιητικό Ἀγαμίας θά ἐκδώσει ὁ Ἐφημέριος τῆς Ἐνορίας του. Ἐάν ἡ Ἐνορία ἑνός ἐκ τῶν Μελλονύμφων ἀνήκει καί σέ ἄλλη Μητρόπολη ἀπό αὐτή πού θά τελεσθεῖ ὁ Γάμος, τό Πιστοποιητικό Ἀγαμίας θά πρέπει νά θεωρεῖται πρῶτα ἀπό τήν Μητρόπολη αὐτή καί ἔπειτα προσκομίζεται στόν Ἐφημέριο, ὁ ὁποῖος θά τελέσει τόν Γάμο.

Κατά παράδοση, ὁ Γάμος τελεῖται στήν Ἐνορία τῆς Νύφης. Ἐάν ἡ Νύφη δέν ἐπιθυμεῖ νά τελεσθεῖ ὁ Γάμος της, στήν Ἐνορία της ἀλλά ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, ἐντός Ἀττικῆς, τότε ὑποχρεοῦται στήν καταβολή χρηματικοῦ ποσοῦ 30€ στήν Ἐνορία της, γιά τό δικαίωμα μεταβίβασης.

Φάκελος αἰτήσεως Ἀδείας Γάμου καί δηλώσεις προσδιορισμοῦ ἐπωνύμων Τέκνων σχηματίζεται ἀπό τόν Ἐφημέριο, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου συμπληρώνονται καί ὑπογράφονται τά σχετικά ἔγγραφα.

Ἐάν ἔχει προηγηθεῖ πολιτικός Γάμος τῶν μελλονύμφων μεταξύ τους, προσκομίζεται καί Ἀντίγραφο Ληξιαρχικῆς Πράξεως Πολιτικοῦ Γάμου. Δέν ἀπαιτεῖται νέα δημοσίευση σέ Ἐφημερίδα, ἀλλά προσκομίζεται φωτοαντίγραφο τῆς πρώτης, ἐάν ὑπάρχει.

Τά ἀνωτέρω δικαιολογητικά κατατίθενται στό Γραφεῖο Γάμων τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν (Γραφεῖα: ὁδός Ἁγίας Φιλοθέης 19, πεζόδρομος κάθετος τῆς ὁδ. Μητροπόλεως), ἀπό ἕνα τοὐλάχιστον τῶν Μελλονύμφων ἤ συγγενή τους πρώτου βαθμοῦ ἤ καί ἀπό τρίτο πρόσωπο μέ ἐξουσιοδότηση ἑνός τῶν Μελλονύμφων, μέ θεώρηση τοῦ γνησίου τῆς ὑπογραφῆς.

Τό Γραφεῖο Γάμων τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς λειτουργεῖ Δευτέρα-Παρασκευή ὧρες Γραφείου 9.00-13.00.

Τά Δικαιολογητικά ἐκδίδονται αὐθημερόν καί ἡ ἄδεια Γάμου παραλαμβάνεται ἀμέσως ἀπό τούς ἐνδιαφερόμενους καί προσκομίζεται στόν Ἐφημέριο, γιά νά καθοριστεῖ ἡ ἡμέρα καί ἡ ὥρα τέλεσης τοῦ Μυστηρίου.

Μετά τόν Γάμο, οἱ Νεόνυμφοι παραλαμβάνουν ἀπό τόν Ἐφημέριο:

Δήλωση Τελέσεως Γάμου, ὑπογεγραμμένη ἀπό τόν Ἐφημέριο, τούς Νεονύμφους καί τούς Παρανύμφους (Κουμπάρους)

Δήλωση προσδιορισμοῦ ἐπωνύμου τέκνων. Δύο άντίτυπα, ἕνα γιά κάθε νεόνυμφο.

Ἡ Δήλωση τελέσεως Γάμου κατατίθεται στό Ληξιαρχεῖο τοῦ Δήμου, στά ὅρια τοῦ ὁποίου τελέσθηκε ὁ Γάμος, ὑποχρωτικῶς ἐντός 40 ἡμερῶν, ἀπό τήν ἡμέρα τελέσεως τοῦ Γάμου (σέ ἐκπρόθεσμη κατάθεση ἐπιβάλλεται πρόστιμο). Ἡ κατάθεση τῆς Δήλωσης αὐτῆς, γίνεται ἀπό ἕνα ἐκ τῶν Νεονύμφων ἤ ἀπό ἐκπρόσωπο τους, ὁ ὁποῖος φέρει μαζί του τίς ταυτότητες καί τῶν δύο συζύγων.